مقامات حضرت فاطمه علیهاالسلام در کتاب و سنت
تالیف: سیدمحمد علی علو
معرفی کتاب: مقامات فاطمة الزهراء سلاماللهعلیها
«مقامات فاطمة الزهراء سلاماللهعلیها» تألیف سید محمد علی علو می باشد. این اثر از مهمترین پژوهشهای معاصر درباره جایگاه و منزلت حضرت زهرا (س) در قرآن و احادیث است
هدف و محور اصلی اثر این کتاب با هدف تبیین علمی و روشمند مقامات معنوی و ولایت فاطمی نگاشته شده است. نویسنده تلاش کرده تا از رهگذر آیات قرآن کریم و روایات معتبر، تصویر کاملی از مقام و نقش حضرت زهرا (س) در نظام الهی ارائه دهد. در واقع، کتاب میکوشد مقام فاطمه (س) را در نظام معرفتی اسلام همانند جایگاه پیامبر (ص) و امام علی (ع)، از منظر تکوینی، تشریعی و ولایی تبیین کند. ساختار و محتوای کتاب کتاب شامل چند فصل یا «مقام» است که هر یک به جنبهای از جایگاه حضرت فاطمه (س) اختصاص دارد. در ادامه، خلاصهای از محتوای مهمترین بخشها آمده است:
.۱ مقام عصمت و طهارت تبیین آیه تطهیر (احزاب: ۳۳) و شمول آن بر حضرت زهرا (س). تحلیل فلسفی و عرفانی عصمت، و تفاوت عصمت تکوینی و تشریعی. بررسی احادیثی که فاطمه (س) را «مطهّره» و «معصومه» معرفی کردهاند.
۲. مقام ولایت و خلافت الهی بیان اینکه ولایت فاطمه (س) در عرض ولایت علی (ع) و پیامبر (ص) است. تشریح نقش حضرت زهرا (س) در استمرار ولایت و امامت. تحلیل مفهوم «فاطمه مظهر اسم اعظم الهی» در متون روایی.
.۳ مقام علم و الهام روایات دربارهٔ مصحف فاطمه و نزول جبرئیل بر آن حضرت پس از رحلت پیامبر (ص). جایگاه علم لدنی فاطمه (س) در میان معصومان. مقایسه میان علم فاطمی و علم نبوی و علوی.
.۴ مقام شفاعت و رحمت استناد به احادیثی که فاطمه (س) را شفیعهٔ امت در قیامت معرفی کردهاند. بررسی نسبت میان شفاعت فاطمه (س) و رحمت مطلقهٔ الهی. معناشناسی شفاعت در بُعد اخلاقی و تربیتی.
۵. مقام صدیقه کبری شرح مفهوم «صدیقه» و بیان مصادیق قرآنی آن (مانند مریم و فاطمه). ویژگیهای صداقت در ایمان، گفتار و عمل در وجود فاطمه (س). دلیل لقب «الصدیقة الشهیدة» در زیارات فاطمیه.
۶٫مقام اسوه و حجت الهی تبیین اینکه فاطمه (س) نهتنها الگوی زنان، بلکه حجت الهی بر مردان و زنان مؤمن است. بررسی احادیثی چون: «فاطمة حجّةٌ الله على حججِه». تحلیل معرفتی این جایگاه در نظام ولایت.
۷. مقام شهادت و فداکاری شرح حوادث پس از رحلت پیامبر (ص) و نقش فاطمه (س) در دفاع از امامت. بیان مفهوم شهادت در راه حق و مظلومیت. بررسی فلسفهٔ پنهان بودن قبر آن حضرت بهعنوان نماد مظلومیت تاریخی.